ÇakırcalıNet

Aşağıdaki Anamur Filmi Anamur Belediyesi'nce hazırlanmış olup video bir web sitesinden alıntıdır.

Anamur ile ilgili ön bilgiler
1. KAYNAKLAR ve TEDKİKLER

1. 1. KAYNAKLAR   1.1.1.- Arşiv Vesikaları

XIX. yüzyıl sonlarında Anamur ile ilgili temel kaynağımız arşiv vesikalarıdır. Başbakanlık Osmanlı Arşivi’nden Mühimme

  defterleri ve Şer’îyye Sicilleri ile Temettuat defterlerinden kaynak olarak faydalanılmıştır.

1.1.1.1.- Şer’îyye Sicilleri

Bölge çalışmalarında, tarihçilerin ilk anda başvurması gereken kaynaklar şer’îyye ve tapu sicilleridir. Şer’îyye sicillerinin

1850’lerden sonra muhteviyatının değişmesi ve bir nevi tereke ve hüccet defteri hâline gelmesi[1], bu çalışmamızın terekelere

dayalı bir araştırma olmasını zorunlu kılmıştır. Bu sebeple XIX. yüzyıl sonları Anamur kazası hakkındaki sosyal ve kültürel

bilgiler daha çok Şer’îyye sicillerinde bulunmaktadır[2]. Anamur şer’îyye sicillerinden 1295-1299 ( 1878-1881) tarihli ve

1302-1307 ( 1884-1889) tarihli şer’îyye sicilleri kayıtlara geçmiş ise de, Millî Kütüphane’de yaptığımız incelemelerde bu

defterlere rastlanmamıştır

Askerî, kültürel, sosyal ve iktisadî yapı hakkında çok kıymetli bilgiler ihtiva eden Şer’îyye Sicilleri şehir tarihi araştırmalarında

büyük bir öneme sahiptir. Çünkü, bu sicillerden, ait oldukları yerde yaşayan halkın; günlük hayatını, giyecek ve yiyecek

fiyatlarını, mahalle ve köylerini, o zamanki hukuku durumu, ödedikleri vergileri ve devlet görevlilerini tanımak gibi birçok

değerli bilgi edinilmektedir [3].

1.1.1.2.- Başbakanlık Osmanlı Arşivi

Başbakanlık arşivindeki çeşitli tasniflerden tereke defterlerinin bilgilerini destekleyici bilgiler alınmıştır [4]. Maliye Varidat

Muhasebesi Temettuat Defterleri ve Mühimme Defterleri’nden faydalanılmıştır. Temettuat defterleri, reayanın yıllık kazançları

üzerinden alınan  vergilerin kayıtlarının tutulduğu defterdir. Adı daha sonra kazanç vergisi olarak değiştirilmiştir. Temettuat

defterleri, 1260 (1844) ve 1261 (1845) tarihlidir. Mühimme defterlerinin, 5, 6, 14, 19, 23, 27, 28, 41, 43, 53, 55 ve  165

numaralı defterlerinden faydalanılmıştır.

Çalışma konumuz ile alakalı olarak, Başbakanlık Osmanlı Arşivi Müdürlüğü’nün yayını olan, 387 numaralı Muhasebe-i

Vilâyet-i Karaman ve Rum Defteri’nden de faydalanılmıştır [5].

1.1.2. Seyahatnâmeler

Dönemin Osmanlı şehirleri hakkında bilgi  veren seyahatnâmelerde Anamur kazası ile ilgili bilgiler mevcuttur. Ancak

seyahatnâmelerin büyük çoğunluğunu yabancı seyyahlar oluşturur. Evliya Çelebi kaza hakkında seyahatnâmesinin IX.

cildinde bilgi verir. Bunun yanında 1890 yılında geldiği kaza hakkında Vital CUİNET[6], eserinde oldukça geniş bilgiler

vermektedir. Yine yabancı bir seyyah olan Francis BEAUFORT’[7]da 1817 yılında geldiği kaza hakkında bilgi vermektedir.

1.1.3. Yazmalar, Kronikler ve Genel Mahiyetteki Eserler

Osmanlı tarih araştırmalarında vakanüvislerin bıraktıkları eserler, bazı eksikliklerine rağmen önemli bilgiler verirler.

Bunun yanında genel mahiyetteki eser olarak Şemseddin Sami’nin [8] eserinden faydalanılmıştır. Piri Reis’in eserinde

de Anamur’un kıyı kalesi olan Mamûriye’den bahsolunmaktadır [9]. Ancak bilgi veren eserlerin birçoğu Tanzimat öncesi

döneme aittir.

1.1.4. Salnâmeler

Tanzimat sonrası her yıl yayınlanmaya başlayan Devlet ve Vilâyet salnâmeleri ile Maarif Nezareti Salnâmeleri’nden

istatistikî veriler verdiği için kazanın idarî, ekonomik, iktisadî,  nüfus ve diğer konularında bilgi elde edinilmiştir.

Faydalanılan salnämeler tarihleri itibarıyla; 1269/1852 ve 1270/1853 tarihli Salnâme-i Devlet-i Ali Osmaniye, 1868 ve

1869 tarihli Salname-i Vilayet-i Konya, 1870-1876-1877-1878-1888-1890-1891-1894-1900-1901 tarihli Adana Vilayeti

Salnamelerinden faydalanılmıştır.

1.1.5. Haritalar

İçel Sancağı’na ait tarihsiz bir haritaya sahipsek de, devlet haritacılık çalışmalarını XIX. Yüzyıl sonlarında hızlandırıldığı

bilinmektedir. Haritanın millî kütüphanedeki tarih kaydı, 1831 yılını vermektedir. Ayrıca 1890 yılına ait Adana Vilâyet

Salnâmesi’nden de bir harita bu yüzyıl ile ilgili idarî bilgi vermektedir.

1.1.6. Tetkik Eserler

Bölge çalışmamızı konu alan İçil Sancağı Taşra Teşkilâtı (1500-1550) adlı tez bölge hakkında idarî, iktisadî ve sosyal

yapı hakkında  bilgi vermektedir [10]. Mersin Halk Evi Müdürlüğünün iki ayda bir yayınladığı dergi, bölgedeki kültür

dokusunu oluşturan aşiretlerin kültürel hayatı ile ilgili bilgi vermektedir [11]. Sait Uğur “İçel Tarihi” adlı eserinde

rivayetlere ve belgelere dayalı olarak İçel tarihini iki ciltlik kitapta toplamıştır [12]. Cenub’da Türkmen Oymakları

adlı eser de bölgede bulunan aşiretlerin kültür hayatı ile ilgili bilgiler vermektedir [13].